Een nieuw kitten in huis en de grote vraag: hoe ga je een kitten zindelijk maken? Het geruststellende nieuws is dat dit bij katten meestal vanzelf gaat. Een kat heeft van nature de neiging om op een zachte, korrelige plek te plassen en die daarna toe te dekken. Jouw taak is vooral om de juiste bak op de juiste plek neer te zetten en de rest een beetje te begeleiden — geen langdurig trainingsproject, maar een kwestie van goede omstandigheden bieden.
De juiste kattenbak en vulling kiezen
Voordat je een kitten zindelijk maken kunt beginnen, heb je de juiste spullen nodig. De bak zelf is het belangrijkst. Voor een klein kitten moet de rand laag genoeg zijn om makkelijk in en uit te stappen; een hoge bak houdt een jong dier soms tegen. Een open bak is in het begin vaak prettiger dan een dichte met klepje, omdat je kitten er goed bij kan en jij snel ziet of het gebruikt wordt.
Voor de vulling geldt: houd het simpel en zacht. Veel kittens hebben een voorkeur voor een fijne, zandachtige korrel waar ze prettig in kunnen graven. Sterk geparfumeerde vulling kan juist afstoten, dus begin liever neutraal. Belangrijk om te weten: een kat doet zijn behoefte niet graag vlak naast de plek waar hij eet of drinkt. Zet de bak dus niet pal naast de voer- en waterbakjes, maar geef beide hun eigen plek.
Heb je meerdere katten of een groot huis, dan is de vuistregel één bak per kat plus één extra. Zo is er altijd een schone, vrije plek beschikbaar en hoeft je kitten niet te wachten of uit te wijken.
De beste plek voor de bak
Waar je de bak neerzet, maakt voor het zindelijk worden veel uit. Een kat wil rustig en ongestoord zijn behoefte kunnen doen, net als jij. Zet de bak daarom op een plek die aan een paar voorwaarden voldoet:
- Rustig en uit de loop. Niet midden in de drukte, maar ook niet zo afgelegen dat je kitten er met moeite komt.
- Goed bereikbaar. Een jong kitten moet de bak snel kunnen vinden, zeker in de eerste weken. Een bak twee verdiepingen verderop is te ver weg.
- Niet naast het voer. Eten en de behoefte doen horen voor een kat op gescheiden plekken.
- Geen doodlopende hoek. Katten zitten liever niet in de val; een plek met overzicht voelt veiliger.
In de eerste dagen helpt het om je kitten in een kleiner deel van het huis te houden, met de bak duidelijk in de buurt. Naarmate je merkt dat het goed gaat, kun je de ruimte stap voor stap groter maken. Zet je de bak later op een andere plek, doe dat dan geleidelijk, zodat je kitten de nieuwe locatie kan vinden.
Stap voor stap je kitten begeleiden
Het echte werk valt mee. Je hoeft een kat niet te trainen zoals een hond; je geeft hem vooral de kans om zijn natuurlijke gedrag te volgen. Deze aanpak werkt voor de meeste kittens:
- Zet je kitten regelmatig bij de bak. Vooral na het eten, na het slapen en na een speelmoment is de kans groot dat het moet. Plaats het rustig in de bak en laat het zelf voelen wat er gebeurt.
- Laat het graven en snuffelen. Veel kittens beginnen vanzelf te krabben in de korrel. Dat is precies de bedoeling — verstoor het niet.
- Beloon rustig succes. Gaat het goed, dan kun je zachtjes prijzen of even aaien. Maak er geen groot spektakel van; rust werkt bij katten beter.
- Houd de bak schoon. Schep dagelijks de bak uit. Een vieze bak is een van de belangrijkste redenen waarom een kat ergens anders gaat.
Bij de meeste kittens zie je binnen korte tijd dat ze de bak uit zichzelf opzoeken. Forceer niets: een kat dwingen werkt averechts en maakt het dier eerder onzeker dan zindelijk.
Wat te doen bij ongelukjes
Een ongelukje hoort er in het begin gewoon bij. Een kitten is jong, leert nog en heeft soms net niet op tijd de bak gevonden. Het belangrijkste is hoe je erop reageert — want verkeerd reageren kan het zindelijk maken juist vertragen.
Straf je kitten nooit voor een ongelukje. Je neus erin duwen of er boos om worden helpt niet en maakt je kat alleen maar bang voor jou; het verband tussen de straf en het plassen legt een kat niet. Ruim een ongelukje grondig op, zodat de geur verdwijnt, want een achtergebleven luchtje lokt je kitten uit om dezelfde plek opnieuw te gebruiken. Gebruik geen schoonmaakmiddel op ammoniakbasis, omdat dat voor een kat juist naar urine ruikt.
Gaat het na verloop van tijd structureel mis, of stopt een kat die het eerst goed deed er ineens mee, kijk dan verder dan de training. Soms zit er een lichamelijke oorzaak achter, zoals een blaasontsteking, of bevalt de bak, de vulling of de plek niet. Een dierenarts kan een lichamelijke oorzaak uitsluiten. Wil je meer lezen over het gedrag en de verzorging van je kat, kijk dan op de kattenpagina.
Hoe lang duurt het om een kitten zindelijk te maken?
Bij de meeste kittens gaat het snel, vaak binnen enkele dagen tot een paar weken, omdat het natuurlijk gedrag is. Het ene dier pakt het wat vlotter op dan het andere. Belangrijk is dat je de bak schoon en goed bereikbaar houdt en niet forceert. Duurt het opvallend lang of lukt het helemaal niet, dan is het verstandig om met een dierenarts te overleggen.
Mijn kitten plast naast de bak — wat nu?
Loop eerst de basis na: is de bak schoon, makkelijk bereikbaar en staat hij niet naast het voer? Probeer eventueel een andere vulling of een bak met een lagere rand. Ruim de mis-plek grondig op, zodat de geur niet terugtrekt. Blijft het misgaan of gaat een eerder zindelijke kat ineens naast de bak, laat dan een blaas- of andere lichamelijke oorzaak door de dierenarts uitsluiten.
Een kitten zindelijk maken is dus vooral een kwestie van de juiste bak op de juiste plek, een beetje begeleiding en geduld — de natuur doet het meeste werk. Reageer rustig op ongelukjes, straf nooit en houd de bak schoon. Lukt het na verloop van tijd niet, sluit dan een lichamelijke oorzaak uit bij de dierenarts. Je kitten van nu blijft hopelijk nog lang bij je: lees gerust hoe oud een kat wordt. Wil je verder lezen over de verzorging en het gedrag van je kat, kijk dan rond op de kattenpagina.