Je nieuwe bank, de zijkant van de stoel, het tapijt — en daar gaat je kat weer. Als je je afvraagt waarom je kat krabt aan de bank, dan helpt het om te weten dat krabben geen ondeugendheid is, maar volkomen natuurlijk gedrag. Je kat doet het niet om jou te pesten of om iets stuk te maken; hij volgt een diepe behoefte. Begrijp je waaróm hij krabt, dan kun je het gedrag verleggen naar een plek waar het wél mag — en dat werkt veel beter dan boos worden.
Waarom katten krabben: natuurlijk gedrag
Krabben zit diep in een kat ingebakken en heeft meerdere functies tegelijk. Het is geen kuur en geen gril, maar gedrag dat een gezonde kat nu eenmaal vertoont. Een kat krabt onder andere om de volgende redenen:
- Nagelverzorging. Door te krabben raakt je kat de oude, dode buitenlaag van zijn nagels kwijt en houdt hij ze in goede conditie.
- Markeren. In de kussentjes van zijn poten zitten geurklieren. Door te krabben laat je kat zowel een zichtbaar spoor als een geurmerk achter dat zegt: dit is mijn gebied.
- Rekken en strekken. Krabben gaat samen met een flinke uitrekbeweging van rug, schouders en poten. Het is voor een kat ook gewoon lekker.
- Spanning kwijtraken. Net als wij ergens energie in kwijt willen, ontlaadt een kat met krabben opgebouwde spanning of opwinding.
Het gaat er dus niet om je kat het krabben af te leren — dat kan niet en is ook niet wenselijk. Het gaat erom dat je hem een betere plek aanbiedt dan je bank. Dat je kat krabt aan de bank betekent meestal vooral dat de bank op dit moment de aantrekkelijkste optie is die hij heeft.
De krabpaal als oplossing
De beste oplossing is een goede krabpaal: een plek die het krabben overneemt van je meubels. Maar niet elke paal werkt, want je kat heeft eisen waar je je misschien niet bewust van bent. Een krabpaal die hij links laat liggen, lost niets op. Let daarom op een paar dingen:
- Stevigheid. De paal mag niet wiebelen of omvallen als je kat er met zijn volle gewicht aan trekt. Een wankele paal schrikt af; een kat wil houvast.
- Hoogte. Hoog genoeg om je kat zich helemaal te laten uitstrekken terwijl hij krabt. Dat strekken hoort er nadrukkelijk bij.
- Het juiste materiaal. Veel katten houden van sisal of een ruwe structuur waar ze grip op hebben. Welk materiaal de voorkeur heeft, verschilt per kat.
- Sta– of klimmogelijkheid. Sommige katten krabben het liefst staand tegen een verticale paal, andere liggend op een horizontaal vlak. Kijk hoe jouw kat het tegen de bank doet.
In onze vergelijking van krabpalen lees je uitgebreider waar je op kunt letten bij het kiezen. Heb je eenmaal een paal die bij je kat past, dan heb je het halve werk al gedaan — de andere helft is de plek.
De juiste plek voor de krabpaal
Waar je de krabpaal neerzet, bepaalt grotendeels of je kat hem gebruikt. Een prachtige paal in een vergeten hoek wordt genegeerd, terwijl dezelfde paal op de goede plek meteen aanslaat. Het belangrijkste principe: zet de paal daar waar je kat nú al krabt.
Krabt je kat aan de zijkant van de bank, plaats de paal dan pal naast die bank, niet in een andere kamer. Je verleidt hem zo om de paal te kiezen in plaats van het meubel. Daarnaast krabben veel katten graag vlak nadat ze wakker zijn geworden, dus een paal bij de slaapplek werkt vaak goed. Zet eventueel meerdere krabplekken door het huis, zeker als je kat op verschillende plekken aan de slag gaat.
Wil je je kat naar de paal lokken, maak hem dan aantrekkelijk: speel er met een hengeltje omheen of leid je kat er met een speeltje naartoe. Krabt hij vervolgens aan de paal, beloon dat dan rustig met een aai of een vriendelijk woord. Zo leer je hem dat de paal de fijne plek is. De bank kun je tijdelijk minder aantrekkelijk maken, bijvoorbeeld door de plek af te dekken, zodat de paal de makkelijkere keuze wordt.
Waarom je je kat nooit moet straffen
Hoe verleidelijk het ook is om boos te roepen of je kat weg te jagen bij de bank: straffen werkt niet en maakt het meestal erger. Omdat krabben natuurlijk gedrag is, snapt je kat niet waaróm je boos bent. Wat hij wél leert, is dat jíj soms onvoorspelbaar en eng doet — en dat schaadt jullie band.
Er komt nog iets bij: straf je je kat alleen als je erbij bent, dan leert hij vaak niet om te stoppen met krabben, maar om het te doen wanneer jij er niet bent. Het probleem verdwijnt dus niet, het verplaatst zich. Vermijd ook waterpistolen, harde geluiden of andere schrikmiddelen; ze maken een kat angstig en kunnen stress en juist méér krabgedrag veroorzaken.
De weg die wél werkt is positief: bied een goede krabpaal aan, zet die op de juiste plek, beloon het gewenste gedrag en heb een beetje geduld. Een kat verleg je met aantrekkelijke alternatieven, niet met straf. Blijft het krabben ondanks alles overdreven of verandert het gedrag plotseling, dan kan er stress of een andere oorzaak achter zitten — overleg dan met een dierenarts of gedragsdeskundige. Meer over het gedrag en de verzorging van je kat vind je op de kattenpagina.
Hoe leer ik mijn kat de krabpaal te gebruiken?
Zet de paal op de plek waar je kat nu al krabt en maak hem aantrekkelijk door er met een speeltje omheen te spelen of je kat ernaartoe te lokken. Beloon het rustig zodra hij de paal gebruikt. Maak ondertussen de oude plek, zoals de bank, tijdelijk minder aantrekkelijk. Zo wordt de paal vanzelf de makkelijkere en fijnere keuze. Geef het een beetje tijd; forceren werkt averechts.
Helpt het om de nagels van mijn kat te knippen?
Nagels knippen kan de schade aan meubels wat beperken, maar het haalt de behoefte om te krabben niet weg — dat blijft natuurlijk gedrag. Het is dus geen vervanging voor een goede krabpaal, hooguit een aanvulling. Twijfel je of het bij jouw kat verstandig is en hoe je het veilig doet, vraag dat dan na bij je dierenarts; niet elke kat laat het even makkelijk toe.
Dat je kat krabt aan de bank is dus geen ondeugendheid, maar natuurlijk gedrag dat je niet kunt en hoeft af te leren. De oplossing zit in een stevige, passende krabpaal op de juiste plek, het belonen van gewenst gedrag en wat geduld — en nooit in straffen. Verleg het krabben naar een plek waar het wél mag, en je bank blijft gespaard. Wil je verder lezen over kattengedrag en verzorging, kijk dan rustig rond op de kattenpagina.