Katten zijn meesters in het verbergen van klachten, en dat maakt de vraag kat dierenarts hoe vaak lastiger dan hij lijkt. Een kat die zich niet lekker voelt, kruipt weg en doet alsof er niets aan de hand is — tot het soms te laat is. Juist daarom zijn vaste controles geen overbodige luxe, ook als je kat kerngezond oogt. Hoe vaak je precies langs moet, hangt vooral af van de leeftijd.
Hieronder lopen we de drie levensfasen langs — kitten, volwassen kat en seniorkat — en bespreken we de signalen waarbij je niet moet wachten op de volgende controle, maar meteen contact opneemt.
De kitten: de drukste periode
In het eerste levensjaar zie je de dierenarts het vaakst. Een kitten heeft een reeks vaccinaties nodig die in de eerste maanden gespreid worden gegeven, met meestal een herhaling om de bescherming compleet te maken. Tijdens die bezoeken wordt je kitten ook gewogen, nagekeken en ontwormd, en bespreek je het verdere schema. Het is meteen het moment om vragen te stellen over voeding, zindelijkheid en gedrag.
Daarnaast komt in deze fase de keuze rond castratie of sterilisatie aan bod. De dierenarts adviseert je over het juiste moment en wat de ingreep inhoudt. Ook chippen hoort hierbij — in Nederland is het chippen en registreren van katten inmiddels verplicht, dus dat regel je het beste vroeg. Wie zich afvraagt kat dierenarts hoe vaak in het eerste jaar nodig is, moet dus rekenen op meerdere bezoeken kort na elkaar.
Die intensieve start heeft een doel: een goede basis leggen voor de rest van het leven. Een kitten dat netjes is ingeënt, gecheckt en geregistreerd, begint zijn volwassen jaren met een streepje voor. Op de kattenpagina vind je meer over de verzorging in deze eerste periode.
De volwassen kat: jaarlijks op controle
Is je kat eenmaal volwassen en gezond, dan luidt het antwoord op de vraag kat dierenarts hoe vaak simpelweg: één controle per jaar is de gangbare richtlijn. Tijdens die jaarlijkse afspraak krijgt je kat zo nodig de herhaalvaccinatie, wordt het gewicht gecontroleerd, het gebit bekeken en luistert de dierenarts naar hart en longen. Het is een korte beurt die kleine problemen aan het licht brengt voordat ze groot worden.
Onderschat die jaarlijkse check niet, ook al lijkt je kat in topvorm. Omdat katten klachten zo goed maskeren, is een gewichtsverandering, een beginnend gebitsprobleem of een vroege aandoening voor jou thuis vaak niet te zien. Een dierenarts pikt dat er eerder uit. Houd tussendoor zelf bij hoeveel je kat eet, drinkt, plast en hoe actief hij is — die observaties zijn waardevol om mee te nemen naar de controle.
Ontworming en bescherming tegen vlooien horen ook in dit ritme thuis, afgestemd op of je een binnen- of buitenkat hebt. Een buitenkat loopt meer risico op parasieten en verwondingen en heeft daarom soms wat meer aandacht nodig dan een kat die altijd binnen blijft.
De seniorkat: vaker even meekijken
Rond een jaar of elf wordt een kat als senior gezien, en vanaf dan is het verstandig om vaker langs te gaan — vaak twee keer per jaar in plaats van één keer. Op leeftijd nemen de risico’s op aandoeningen aan nieren, schildklier, gewrichten en gebit toe, en die ontwikkelen zich vaak sluipend. Door halfjaarlijks mee te kijken, vang je zulke problemen eerder op, wat het verschil maakt voor het comfort van je oudere kat.
Bij een seniorcontrole kijkt de dierenarts vaak wat uitgebreider en stelt soms bloed- of urineonderzoek voor om de organen in de gaten te houden. Dat klinkt zwaar, maar het doel is juist om je kat zo lang mogelijk fijn en pijnvrij te laten leven. Veel klachten die bij oudere katten spelen, zijn goed te behandelen of te verlichten als je ze op tijd ontdekt.
Signalen om eerder te gaan
Los van het vaste schema zijn er momenten waarop je niet wacht op de volgende afspraak. Neem contact op met de dierenarts als je een of meer van deze veranderingen ziet:
- Eten en drinken. Je kat eet opeens veel minder of juist veel meer, of drinkt opvallend veel.
- De kattenbak. Minder, vaker of moeizaam plassen, bloed in de urine, of aanhoudende diarree.
- Gewicht en conditie. Onverklaard afvallen of aankomen, of een doffe, verwaarloosde vacht.
- Gedrag. Sloomheid, verstoppen, prikkelbaarheid of juist veel jammeren — gedrag dat niet bij je kat past.
- Lichamelijk. Braken dat aanhoudt, moeizaam ademen, mankheid of zichtbaar ongemak.
Plassen dat moeizaam gaat of helemaal niet lukt, is bij katten altijd een spoedgeval — daar wacht je geen dag mee. Twijfel je over een ander signaal, bel dan gewoon je praktijk en leg het voor. Bij katten geldt sterker dan bij veel andere dieren: liever een keer voor niets gebeld dan een probleem te lang laten lopen.
Moet een binnenkat ook naar de dierenarts?
Ja. Een binnenkat loopt minder risico op verwondingen en sommige besmettelijke ziektes, maar krijgt nog steeds gebitsproblemen, gewrichtsklachten, nieraandoeningen of overgewicht. De jaarlijkse controle blijft dus zinvol, en op oudere leeftijd geldt voor de binnenkat hetzelfde advies om vaker mee te laten kijken. Met je dierenarts bespreek je welke vaccinaties en ontworming voor jouw binnenkat nodig zijn — dat kan iets soberder zijn dan bij een buitenkat.
Hoeveel vaccinaties heeft een kitten nodig?
Een kitten krijgt de eerste vaccinaties gespreid in de eerste levensmaanden, doorgaans in een paar afspraken kort na elkaar, gevolgd door herhalingen om de bescherming op te bouwen. Het exacte schema bepaalt je dierenarts op basis van de leeftijd, de gezondheid en of je kat naar buiten gaat. Houd je aan dat schema, want te grote tussenpozen kunnen de opbouw van bescherming verstoren. Daarna volstaat meestal een herhaling op vaste momenten tijdens de jaarlijkse controle.
Kort samengevat: een kitten zie je in het eerste jaar het vaakst voor vaccinaties en checks, een gezonde volwassen kat gaat jaarlijks op controle, en een seniorkat heeft baat bij twee bezoeken per jaar. Daarnaast geldt altijd: zie je iets veranderen in eten, plassen, gewicht of gedrag, wacht dan niet af. Omdat katten zo goed verbergen dat ze ziek zijn, is op tijd langsgaan de beste zorg die je ze kunt geven. Lees verder over de verzorging van je kat op de kattenpagina.